เสร็จจากตรงนั้น เราใช้เวลาอีกสามปีเต็มๆ นั่งวิเคราะห์โบราณวัตถุ ทำงานแบบโรงงานอุตสาหกรรม ผู้ช่วยนักวิจัยต้องสลับกะดึกกับกะเช้า วนไปอย่างนี้ เพื่อวิเคราะห์จำนวนของที่รวมกันเป็นล้านชิ้นให้เสร็จ ทั้งกระดูกคน เครื่องมือหิน และกระดูกสัตว์ ตอนแรกก็ไม่รู้อะไร แต่เนื่องจากเคยสำรวจขุดค้นถ้ำที่เมืองกาญจน์มาก่อน เราก็พอมองออกว่าจะค้นหาอะไร พอมาสำรวจที่แม่ฮ่องสอนก็พบว่ามีร่องรอยที่น่าสนใจอยู่เยอะแยะเลยทั้งในถ้ำและนอกถ้ำ เราก็คิดว่าต้องทำงานโบราณคดีต่อแล้วละ สำรวจก่อนหนึ่งปีว่ารอบๆ นี้มีอะไร แล้วค่อยประเมินว่าตรงไหนมีความเป็นไปได้ว่าจะขุดค้นเจออะไร ตอนนั้นเราทำงานขุดค้นที่ปางมะผ้ามาได้หลายปีแล้ว มีทีมวิจัยอีกชุดที่ไปเก็บตัวอย่างในถ้ำ แล้วไม่ได้บอกชาวบ้านก่อน ชาวบ้านก็ล้อมวงเลย ไม่ให้เราไปไหน ตอนนั้นต้องขอขมากับพี่น้องชาติพันธุ์เลยว่าโทษของเราเป็นโทษสูงสุด เหมือนโทษยาเสพติดเลย สาวถ้ําคืออะไร ตัวเองเป็นหัวหน้าโครงการก็ต้องออกมายอมรับ บอกว่าเราไม่ได้ตั้งใจเลย พอเห็นไม่มีคนอยู่ ทีมงานของเราเลยเดินเข้าไป แต่ไม่ได้ตั้งใจไม่เคารพ สุดท้ายชาวบ้านก็เข้าใจ ตรงจุดนั้นแหละที่ทำให้เราตั้งหลักทำงานกับชุมชนมากขึ้น จุดพลิกผันที่ทำให้ต้องทำงานกับชุมชนมากขึ้นคือตอนที่นักวิจัยในทีมโดนชาวบ้านไล่ ทำให้รู้สึกว่าเราจะเป็นพวกนักโบราณคดีที่มุดหัวลงดินเพื่อขุดค้นอย่างเดียวไม่ได้ แต่เราต้องคุยและรู้จักกับชาวบ้านมากขึ้น เราไม่สามารถถือตัวว่ามีความรู้เรื่องโบราณคดีแล้วบอกว่าตรงนั้นตรงนี้มีอะไรบ้าง เราจำเป็นต้องเป็นนักเรียนแล้ว ต้องรู้ประวัติความเป็นมาและวัฒนธรรมของเขา แล้วก็ค่อยๆ เชื่อมเรื่องของเราไปสู่ชีวิตของเขาในเชิงเปรียบเทียบ อำเภอปางมะผ้าแทบไม่มีพื้นที่ราบให้มองไกลได้สุดสายตา ภูมิประเทศส่วนมากเป็นหุบเขาลึกอันสลับซับซ้อน แต่ด้วยสภาพแวดล้อมเช่นนี้ทำให้ปางมะผ้าดำรงความอุดมสมบูรณ์ทางธรรมชาติไว้ได้อย่างดี ซึ่งเหมาะอย่างยิ่งที่จะใช้เปรียบเทียบกับสภาพแวดล้อมในอดีต พื้นที่แห่งนี้ถูกเปรียบเทียบเป็น ‘ห้องปฏิบัติการทางธรรมชาติ’ ที่โอบรับความหลากหลายทั้งเรื่องทางกายภาพ ชีวภาพ และวัฒนธรรม
เหตุเกิด จากไปรู้จักเพื่อนคนนึง มันบอกได้เงินจากการเล่น เกมสล็อต เงินเข้าทุกวัน เอ้าแบบนี้ ต้องลองบ้างแล้ว จะเจ๋ง เหมือนมันไหม เอาละเว้ยทีนี้ ก็ ได้ไปเล่น ทีแรก ก็เล่น ขำๆๆ เติมไป 500 สรุป และสำหรับใครที่ศรัทธาพญานาค ควรหาโอกาสไปเยือน วัดถ้ำชัยมงคล (ซึ่งเดิมใช้เป็นเส้นทางหลักในการเดินขึ้นถ้ำนาคา ก่อนจะเปลี่ยนมาใช้เส้นทางวัดตาดวิมานทิพย์) เพื่อสักการะปู่โพธิ์ดำและย่าคำ พญานาคสีดำและสีขาวที่ปกปักรักษาภูลังกา และเป็นผู้ดูแลสถานที่ของครูบาอาจารย์สายกรรมฐาน สำหรับการเดินทางขึ้นไปยังถ้ำนาคา เริ่มต้นจากบริเวณสำนักสงฆ์ฐิติสาราราม (วัดตาดวิมานทิพย์) เส้นทางเดินสะดวกสบาย เพราะมีการสร้างบันไดพร้อมราวจับอย่างแน่นหนาไว้ตลอดทาง และระดับการเดินป่าเส้นนี้ก็ไม่ยากและไม่ง่ายจนเกินไป ด้วยความที่พื้นที่ป่าไม่สูงชันนัก มีความร่มรื่น ชุ่มชื้น เย็นสบาย ไม่มีทากคอยกวนใจ และยังมีการแบ่งระยะทางไว้เป็นช่วงๆ จากจุด A ถึง L ทำให้รู้สึกมีเป้าหมายในการค่อยๆ เดินไปทีละสเต็ป ใครอยากเห็นบรรยากาศบนภูทอกชั้น 7 ว่าเป็นอย่างไร สามารถตามคัลแลนและพี่จองแห่งช่อง 컬렌 Cullen HateBerry ไปเที่ยวได้โดยไม่ต้องเสี่ยงหลงป่าด้วยตัวเอง จากนั้นก็ได้เวลาเดินดุ่มสู่ชั้นที่ 6 ซึ่งเป็นชั้นสุดท้ายของบันไดเวียนรอบเขา ความยาว 400 เมตร ที่ต้องเรียกขานว่าเป็นกิริยา ‘เดินดุ่ม’ อันหมายถึง อาการก้มหน้าก้มตาเดินไปเรื่อยๆ โดยไม่ดูอะไรหรือแวะเวียน เพราะบรรยากาศบนสะพานไม้รอบชั้น 6 ชวนให้เกิดอาการเช่นนั้น – หรือมากกว่านั้น – เพราะครั้นจะก้มหน้าดูแต่แผ่นไม้ข้างใต้เท้าอย่างเดียวก็หวาดเสียว เนื่องจากเห็นความสูงลิบๆ ตามร่องไม้ชวนให้ใจหวิว จึงต้องก้าวให้มั่นในทุกย่าง สลับกับการมองทางข้างหน้า และมองออกไปไกลๆ เพื่อบรรเทาอาการเสียวไส้ที่เกิดขึ้นเป็นระยะๆ จากนั้น ชั้นที่ 3 จะเป็นสะพานเวียนรอบเขา มีลักษณะเป็นป่าเขามืดครึ้ม มีโขดหินและลานหินแลดูเงียบสงบ สุดทางจะมีทางแยก หากไปทางซ้ายจะเป็นทางลัดผ่านชั้นที่ 4 ไปสู่ชั้นที่ 5 ได้เลย แต่ทางค่อนข้างชัน และต้องผ่านซอกหินที่มีลักษณะเหมือนอุโมงค์ ส่วนทางขวามือเป็นทางขึ้นสู่ชั้นที่ 4 แล้ววกขึ้นชั้นที่ 5 ซึ่งจะอ้อมกว่า แต่เดินง่ายกว่า โดยมีลักษณะเป็นสะพานลอยไต่เวียนรอบเขา และชั้นนี้ถือเป็นที่พักของแม่ชี จึงควรเดินด้วยความสำรวมและไม่ส่งเสียงดัง
น้ำตกแม่สุรินทร์ เป็นน้ำตกที่มีความสูงเป็นลำดับต้นๆ ของไทย ที่อยู่ใน จังหวัดแม่ฮ่องสอน และน่าจะเป็น น้ำตกที่สูงที่สุดในแม่ฮ่องสอน ด้วยค่ะ โดยต้นน้ำของน้ำตกนี้ จะเกิดจากลำห้วยแม่สุรินทร์ ที่ไหลลงหน้าผาสูงชันมากกว่า 180 เมตรเลยทีเดียว รอบข้างก็จะล้อมรอบไปด้วยป่าเขาธรรมชาติมากมาย 🌿 ดูเพิ่มเติมเต็มๆ ที่ น้ำตกห้วยแม่ขมิ้น ที่เที่ยวกาญจนบุรี สวรรค์ของน้ำ(ตก) ธรรมชาติสวย โดยเราสามารถขึ้นไปชมน้ำตกแต่ละชั้นได้ และระหว่างทางยังเป็นเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติอีกด้วยค่ะ แม้ว่าสายน้ำแห่งจะมาเที่ยวชมกันได้ตลอดทั้งปี แต่ช่วงเวลาที่แนะนำนั้น จะเป็นช่วงเดือนตุลาคมไปถึงเมษายนค่ะ
- เข้าไปในถ้ำทะเลแดนใต้ ตีนักรบแดนนรก เพื่อหาไข่มุกสีแดง 100 อัน 5.
- ในขณะเดียวกันมีอีกวิชาหนึ่งที่โลกวิชาการปัจจุบันเริ่มพูดกันเยอะมากเลย คือการใช้มรดกวัฒนธรรม เขามองว่ามรดกวัฒนธรรมจัดการได้ เช่น จัดการให้เป็นงานเชิงสร้างสรรค์ในเศรษฐกิจสร้างสรรค์ แนวคิดซอฟต์พาวเวอร์ก็คล้ายๆ กัน คือคิดว่าวัฒนธรรมจัดการได้ ซึ่งมีหลายแบบ แบบหนึ่งคือจัดการแบบอนุรักษ์ไว้ให้ดำรงอยู่เหมือนเดิม ส่วนจัดการอีกแบบคือพัฒนาออกมาเป็นการออกแบบ เป็นงานศิลปะ เราแน่ใจได้ว่าอย่างไรว่า ‘วัฒนธรรม’ จัดการได้?
- ทั้งสี่พยายามติดต่อกับเพื่อนในโลกจริง และพบว่าสามารถสื่อสารกันผ่านไฟ (พวกดัสตินกับลูคัสรับข้อความผ่านไฟประดับที่บ้านเวิร์ล) ก่อนจะช่วยกันพาทั้งสี่คนกลับออกมาทางประตูที่บ้านครีลในโลก Upside Down ยกเว้นแนนซี่ ที่ติดอยู่เพราะถูกเว็กนาเล่นงานสิงจิตเธอในนาทีสุดท้าย
- แม้ว่าในขณะนี้ภารกิจจะยังไม่สำเร็จลุล่วง และเจ้าหน้าที่ยังคงทำงานอย่างหนัก แต่กระแสบนโลกออนไลน์ทางฝั่ง สปป.ลาว ต่างพากันออกมาแสดงความขอบคุณในน้ำใจของทีมกู้ภัยไทยอย่างล้นหลาม
- ผู้ประสบภัยที่พบต่างบอกว่าไม่มีอาการเจ็บป่วยอะไร แต่ทุกคนรู้สึกหิวข้าวอย่างมาก จากวิดีโอคลิปที่โพสต์โดยนายมิกโก
พวกเธอคงกลัวกันมากอย่างแน่นอน แต่ฉันก็นึกถึงพวกเธออยู่เสมอ ฉันมีความยินดีมากที่ทุกคนปลอดภัยและสุขภาพแข็งแรง ฉันขอขอบคุณเจ้าหน้าที่ทุกคนในการช่วยเหลือในครั้งนี้และขอให้ภารกิจนี้ประสบความสำเร็จได้ด้วยดี เมื่อถึงห้องผู้ป่วย แพทย์ได้รับการประเมินระดับความรู้สึก สัญญาณชีพ และสภาพความอบอุ่นของร่างกาย มีการเจาะเลือด เอกซเรย์ปอด ตรวจวัดคลื่นหัวใจ และให้น้ำเกลือ ฉีดวัคซีนป้องกันบาดทะยัก พิษสุนัขบ้า และมีการให้วิตามินบี 1 และยาปฏิชีวนะทางเส้นเลือดดำตามแผนการรักษา ผู้ป่วยชุดแรก 4 คน มีภาวะร่างกายอุณหภูมิต่ำ นำเครื่องให้ความอบอุ่น มี 2 คนมีความผิดปกติที่ปอด สงสัยว่าปอดอักเสบ และ 1 รายมีแผลถลอกที่ข้อเท้าขวา ผู้ป่วยชุด 2 เมื่อแรกรับ ทุกคนอุณหภูมิร่างกายต่ำ และมี 1 คนอุณหภูมิร่างกายต่ำมากและมีภาวะหัวใจเต้นช้ากว่าปกติ แพทย์ให้ยาจนมีอาการปกติ เช้ารุ่งขึ้นทุกคนสดชื่นดี ตอบโต้ได้ ไม่มีไข้ และกลุ่มที่ 3 อีก 5 คน มีอาการปอดอักเสบเล็กน้อย ทีมจึงได้ค้นหาทางออกอื่นที่อาจเป็นเส้นทางที่ง่ายกว่า การเจาะถ้ำก็ใช้เป็นการช่วยระบายน้ำออกจากถ้ำได้ และพิจารณาการเปิดช่องทางสำหรับการออกจากถ้ำด้วย อย่างไรก็ดียังไม่พบจุดเจาะถ้ำที่เหมาะสม บริเวณโถงพัทยาบีช หากขุดเจาะจากด้านบน คาดว่ามีระยะ 1.2 กิโลเมตร (0.75 ไมล์) แต่การขุดเจาะอาจเป็นไปด้วยความยากลำบาก เนื่องจากเต็มไปด้วยชั้นหินปูนและอาจใช้เวลานานหลายอาทิตย์
เพียงคุณลงชื่อเข้าใช้ ระบบจะจดจำตัวเลือกฟอนต์และธีมสีที่คุณเคยเลือก ให้คุณอ่านและรับชมทุกเนื้อหาอย่างเต็มที่ สบายตาและเพลิดเพลินใจในแบบที่เหมาะกับคุณ ไม่ว่าจะใช้งานบนคอมพิวเตอร์ แท็บเล็ต หรือสมาร์ตโฟน ศุภวิชญ์ แก้วคูนอก วิเคราะห์ถึงปัจจัยเบื้องหลังที่ส่งผลให้อินเดียต้องตัดสินใจเดินหน้าสานสัมพันธ์กับรัสเซียผ่านการเดินทางเยือนรัสเซียเมื่อต้นเดือน ก.ค. ต้องถามตัวเองว่าเราสนใจอะไร เชื่อมั่นอะไร แต่การที่เราจะมีจุดมุ่งหมายในการทำงานก็ต้องนึกว่าเราไม่ได้ทำเพื่อตัวเอง เมื่อไหร่ก็ตามที่เราทำเพื่อตัวเอง งานจะหยุดอยู่แค่นั้น เพราะอัตตาเราสูง แต่ถ้าเมื่อไหร่ที่เรารู้ว่าสิ่งที่กำลังทำเป็นประโยชน์ต่อคนอื่น แม้จะเล็กนิดเดียว ไม่ได้ยิ่งใหญ่ แต่มันจะทำให้เรามีแรงผลักดัน เพราะเรารู้ว่าทำไปเพื่ออะไร
เป็นอย่างไรบ้างคะกับ 18 ที่เที่ยววังเวียง สปป.ลาว กระโดดน้ำที่บลู ลากูน ชมวิววังเวียงจากบอลลูน พาทุกคนสัมผัสธรรมชาติและสนุกไปกับกิจกรรมที่หลากหลายในวังเวียง ได้ปลดปล่อยพลังอย่างเต็มที่ในตอนที่เล่นซิปไลน์ อย่าลืมแวะไปกินตำบักหุงนั่งรับลมกันชิลล์ๆที่แม่น้ำซองนะคะ วังเวียงเดินทางสะดวกสบาย ใช้งบน้อย และเที่ยวได้ตลอดทั้งปีเลย แถมยังตอบโจทย์ทั้งครอบครัวอีกด้วย ลองแวะมาเที่ยววังเวียงกันนะคะ ส่วนทริปหน้าพวกเราจะพาไปเที่ยวที่ไหน ติดตามชมกันนะคะ เดินสุดทางสะพานสีฟ้าเข้ามาจะพบกับ ถ้ำนางฟ้า (Angel Cave) เป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่เปิดได้ไม่กี่ปีแต่ก็มีนักท่องเที่ยวให้ความสนใจเป็นจำนวนมาก เป็นหนึ่งในถ้ำที่มีชื่อเสียงของวังเวียง ตั้งอยู่บนฝั่งแม่น้ำซอง เป็นถ้ำขนาดใหญ่ สามารถเดินไปตามทางเท้าเข้าไปสู่โถงใหญ่ หรือลอดตรอกซอยแคบๆ ทางเดินสะดวกไม่ยากลำบาก มีไฟส่องสว่างอยู่ตลอดเวลา ด้านในมีหินปูน หินงอก หินย้อย ที่ออกมาในรูปร่างต่างๆที่ไม่เหมือนถ้ำไหนๆไม่ว่าจะเป็น รูปพระพุทธเจ้า รูปสัตว์ต่างๆ เป็นความสวยงามที่เกิดขึ้นจากธรรมชาติ ชอบเดินสำรวจถ้ำ หรือ ชอบเล่นซิปไลน์ที่นี่ก็มีเหมือนกัน แต่ละด่านคือสนุกสุดๆเล่นได้ทั้งเด็กและผผู้ใหญ่ มีเจ้าหน้าที่ดูแล ไม่ต้องกังวลเรื่องอุบัติเหตุเลยค่ะ ก่อนมาถ้ำจัง จะต้องผ่าน สะพานสีส้ม (Orange Bridge ferry) สะพานเหล็กขนาดกลางที่ทอดยาวสู่ถ้ำจัง เป็นแลนด์มาร์คของเมืองวังเวียงที่ใครๆก็ต้องหยุดแวะดู เป็นสะพานที่ใช้ข้ามแม่น้ำซอง สามารถเพลิดเพลินกับการเดินบนสะพานได้เลย เพราะรอบข้างจะเห็นธรรมชาติที่มีป่าเขาสีเขียวเต็มไปหมด แม่น้ำซองที่อยู่ใต้สะพานก็มีกิจกรรมทางน้ำให้ทำมากมายไม่ว่าจะเป็นการพายคายัค ล่องห่วงยาง เล่นน้ำ หรือใครจะเดินตรงไปยังถ้ำจังเลยก็ได้ ระยะทางจากสะพานส้มโดยประมาณ 1 กิโลเมตร เดินกันไปคุยกันไปแป๊ปเดียวก็ถึงค่ะ ส่วนมากนักท่องเที่ยวที่มาจะหยุดถ่ายรูปตรงกลางของสะพานสีส้ม เพราะจะได้เห็นวิวของสะพานและเห็นหิวของธรรมชาติด้านหลังด้วย วิวด้านบนคือสวยจึ้ง แบบแทบจะหยุดหายใจ ภูเขาที่เต็มไปด้วยต้นไม้สีเขียวเต็มไปหมด อากาศเย็นสบาย และไฮไลท์เมื่อมาถึงด้านบนแล้ว จะต้องถ่ายรูปกับมอเตอร์ไซค์พร้อมกับชูธงของประเทศลาว เพื่อประกาศให้เพื่อนๆในโซเชี่ยลรู้ว่า เรามาถึง ผาหนามไซ กันแล้วทุกคน และถ้าใครใส่รองเท้าแตะมามีขาดแน่นอน แนะนำให้แต่งตัวสบายๆ รองเท้าผ้าใบหรือรองเท้าปีนผาแบบพร้อมลุยนะคะ แล้วไปพิชิตผาหนามไซด้วยกันค่ะ
วิคเตอร์รอดจากปีศาจได้เพราะเสียงเพลงโปรดที่เปิดอยู่ การฟังเพลงทำให้เขาหลุดจากสภาวะสะกดจิตของปีศาจได้ทันเวลา กลุ่มเด็กๆ จึงช่วยชีวิตแม็กซ์ด้วยการเปิดเพลงโปรด (“Running Up That Hill”) ให้เธอฟังจนหลุดจากบ่วงเว็กนาแบบหวุดหวิด เป็นฉากสุดระทึกที่แม็กซ์ลอยกลางอากาศแล้วร่วงลงมาอย่างปลอดภัยพร้อมเสียงเพลงดังลั่น ส่วนทางด้านใต้ดิน จอยซ์กับฮอปเปอร์สามารถปลิดชีพนายพลรัสเซียคนร้ายและเข้าถึงห้องเครื่องได้ แต่ฮอปเปอร์เกิดติดอยู่ใกล้เครื่องจักรที่กำลังทำงาน หากปิดเครื่องตอนนี้คนใกล้ๆ จะไม่ปลอดภัย ฮอปเปอร์จึงส่งสัญญาณให้จอยซ์ตัดสินใจกดปิดเครื่อง ในที่สุดจอยซ์หมุนกุญแจปิดเครื่องกำเนิดพลังงานได้สำเร็จ ทีมโซเวียตสามารถแง้มประตูมิติที่ถูกปิดไปเมื่อปีก่อนให้เปิดขึ้นมาได้นิดหนึ่ง และนั่นทำให้ พลังบางอย่างของ Mind Flayer ที่ติดค้างในโลกเราได้รับการปลดปล่อยออกมาอีกครั้งเป็นเงาควันสีดำลึกลับ เมื่อวิลถูกสิง เขาเริ่มแสดงพฤติกรรมและเสียงพูดที่ไม่ใช่ตัวเอง ครอบครัวและเพื่อนๆ ต้องช่วยกันหาวิธีขับไล่ Mind Flayer ออกจากร่างวิล พวกเขารู้ว่าปีศาจตัวนี้มี “ฮิฟ์ไมน์” (hive mind) หรือจิตรวมร่วมกัน ถ้าทำลายส่วนหนึ่ง ส่วนอื่นๆ ที่อยู่ในการควบคุมก็จะได้รับผลด้วย ไม่นานความผิดปกติก็เกิดขึ้นอีกครั้ง – พืชผลฟักทองทั่วเมืองพากันเน่าอย่างไร้สาเหตุ วิลเริ่มเห็นภาพหลอนเป็นเงามืดขนาดยักษ์คล้ายสัตว์ประหลาดแมงมุมอยู่ในโลก Upside Down ที่คืบคลานปกคลุมฮอว์กินส์ ต่อมาสิ่งมีชีวิตเงาปีศาจนี้ถูกเรียกชื่อว่า “Mind Flayer” ซึ่งมันมีสติปัญญาชั่วร้ายและต้องการครอบงำโลกของเรา กลุ่มเด็กๆ และวัยรุ่น (ไมค์ แอล ดัสติน ลูคัส ร่วมด้วยแนนซี่และโจนาธาน) วางแผนล่อเดโมกอร์กอนมาที่โรงเรียน ขณะเดียวกันฮอปเปอร์และจอยซ์บุกเข้าไปในห้องทดลองฮอว์กินส์และฝ่าเข้า ประตูมิติ นั้นเพื่อช่วยวิลออกมาจากโลก Upside Down ในที่สุดพวกเขาพบวิลและช่วยชีวิตเขาสำเร็จ ส่วนทางด้านโรงเรียน เดโมกอร์กอนปรากฏตัวขึ้นเล่นงานเด็กๆ แอลจึงใช้พลังจิตเฮือกสุดท้ายโจมตีเดโมกอร์กอนจนมันสลายกลายเป็นเถ้าธุลี พร้อมกับที่ตัวแอลเองก็หายวับไปอย่างลึกลับหลังการต่อสู้ครั้งนั้น
สัญลักษณ์ของวัตถุ
Stranger Things 5 เข้าฉาย Netflix 27 พฤศจิกายน 2568 เผลอแป๊บเดียวก็ผ่านไป 10 ปีแล้ว ซีรีส์เรือธงที่สร้างบรรยากาศยุค 80s ได้ตราตรึงใจที่สุดในยุคสตรีมมิ่ง วันนี้กำลังเดินหน้าเข้าสู่บทสรุปสุดท้ายที่ชวนใจหายไม่น้อย 2002 ระหว่างการแข่งขันประเภทคู่ ซึ่งมีผู้ชนะเลิศ 2 ประเทศ คือรัสเซีย และแคนาดา ทำให้คณะกรรมการของ ISU ได้มีการประชุมเพื่อหาข้อสรุปในการปรับปรุงระบบการให้คะแนนที่เป็นธรรมมากยิ่งขึ้นในปี ค.ศ. เป็นระบบการให้คะแนนแบบเก่า ซึ่งจะให้คะแนนเป็น 2 ประเภทคือ คะแนนด้านเทคนิค (technical merit) และคะแนนด้านความสวยงาม (presentation) ในทั้งการแข่งขันประเภทโปรแกรมสั้น และโปรแกรมยาว โดยคะแนนเต็มของกรรมการแต่ละท่านคือ 6.0 ในแต่ละด้าน ทั้งนี้ผู้ที่ได้รับคะแนนสูงสุดจากทั้งโปรแกรมสั้น และโปรแกรมยาวรวมกันจะได้เป็นผู้ชนะ โดยคะแนนในโปรแกรมสั้นจะมีน้ำหนักคะแนนรวมน้อยกว่าคะแนนในโปรแกรมยาว ของกรรมการทุกท่านรวมกัน ระบบคะแนนนี้ได้ประสบปัญหาในหลายด้าน ทั้งเรื่องความเอนเอียงไม่เป็นธรรมของกรรมการ รวมถึงความสามารถของกรรมการที่จะน้ำหนักคะแนนได้อย่างลงตัว อย่างไรก็ดีระบบคะแนนแบบ 6.0 ได้ถูกใช้จนกระทั่งได้มีปรับเปลี่ยนเป็นระบบใหม่ในปี ค.ศ. สเต็บซีเคว้นเซสมีการแบ่งเกณฑ์การให้คะแนนความยากเป็น 4 ระดับ จากความเร็ว จำนวนท่า และความยากง่ายของท่าต่าง ๆ โดยนักกีฬาชั้นนำจะนิยมบรรจุท่า และความเร็วเพื่อให้ได้คะแนนความยากระดับ 3 มีเพียงไม่กี่คนจะใช้ระดับความยากที่ระดับ 4
ว่าในวันนี้ภารกิจหลัก ๆ คือหน่วยกู้ภัยของไทยพยายามสูบน้ำออกจากทางเข้าถ้ำ ซึ่งในตอนนี้นักดำน้ำสามารถสำรวจเข้าไปได้อย่างน้อย 280 เมตรแล้ว และเหลืออีก เมตรที่พวกเขาคาดว่าจะถึงจุดที่ทั้ง 7 คนเข้าไปหลบอยู่ จนถึงขณะนี้ยังไม่พบสัญญาณของชีวิต แต่อย่างไรก็ตาม นายเก่งกาจ บ้งกาวงศ์ จากหน่วยกู้ภัยเมตตาธรรมของไทยเชื่อว่าพวกเขาใกล้ถึงจุดที่คาดว่าผู้ติดอยู่จะอยู่ โดยระบุว่าประเมินว่า “อยู่ห่างออกไปไม่ถึง 20 เมตร” ขณะนี้ หน่วยกู้ภัยกำลังทำงานเพื่อสูบน้ำออกจากถ้ำ พวกเขาสามารถเคลียร์หินบางส่วนบริเวณปากถ้ำได้เมื่อวันจันทร์ (25 พ.ค.) และสามารถสำรวจส่วนที่ลึกเข้าไปได้ แต่ระดับน้ำยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทำให้ไม่สามารถเข้าไปได้ลึกกว่านี้ เขาบอกว่าระบบถ้ำซึ่งทอดลึกลงใต้ดินยังมีลักษณะแคบมาก โดยบางช่วงมีความกว้างเพียงประมาณ 50 เซนติเมตร หรือ ครึ่งเมตรเท่านั้น
พอตอนนี้เป็นคนสอนวิชาทฤษฎีทางโบราณคดีหรือวิชาวิจัย ก็ยิ่งต้องทดลองคิด ทดลองทำ เข้าใจเรื่องการใช้ทฤษฎี เพราะเวลาลูกศิษย์เขียนวิทยานิพนธ์มาเราจะสอนเขาได้อย่างไรว่าคุณใช้ทฤษฎีไม่ถูก เชื่อมระหว่างทฤษฎีกับวิธีวิทยาไม่ได้ คุณก็เขียนผลการวิเคราะห์ไม่ได้ คุณใช้ตรงนี้เปื้อนไปหมดแล้ว ซึ่งพอเราตกผลึกเรื่องการใช้ทฤษฎี เราก็จะรู้เลยว่าใช้ทฤษฎีไหนผสมกันได้บ้าง ใช้ในการอธิบายแบบไหน ในกระบวนการไหน และด้วยวิธีการไหน นอกจากเรื่องสปีชีส์สัตว์ เรายังค้นพบว่าผ้าที่เราเจอเป็นผ้าใยกัญชง อาจารย์ ดร.ขจรศักต์ นาคปานจากมัณฑนศิลป์ที่สนใจเรื่องผ้ามาดูให้ เขาให้ข้อสังเกตว่าการทอผ้ามีสองแบบคือทอแบบแน่นกับทอแบบหลวม และที่เราเจอมีทั้งทอแน่นคือเป็นเสื้อผ้า และมีทั้งทอหลวมคือเป็นคล้ายผ้าสาลูที่เอาไว้ห่อ แล้วเราก็เจอเครื่องจักสานเคลือบรัก ที่สำคัญคือเขาค้นพบกวางผาหิมาลัย สิ่งนี้บอกเราว่าเมื่อสองหมื่นกว่าปีที่แล้วที่นี่อากาศหนาวมาก พออากาศอบอุ่น กวางผาหิมาลัยค่อยกลับไป เพราะอยู่ไม่ได้ เมื่อเรารู้ว่ามีร่องรอยแบบนี้ เราก็ยิ่งตื่นเต้นเพราะเราเห็นการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อม แล้วเป็นประเด็นที่เราตามมาตลอด จึงทำการวิเคราะห์ต่อ ตอนนั้นเรายังไม่มีความรู้ที่ละเอียดเกี่ยวกับกระดูกสัตว์ วัสดุที่ใช้ในการทอผ้า ส่วนผสมของโลหะ หรือดีเอ็นเอของคนและสัตว์ เลยกลับมาสู่การทำงานพื้นฐาน เพื่อเป็นข้อมูลสำหรับนักวิจัยด้านต่างๆ ในอนาคต จึงกลับมาสู่จุดเริ่มต้นที่เพิงผาถ้ำลอด เราก็เลยเอางานเก่าของเพิงผาถ้ำลอด เอาชุดกระดูกมาวิเคราะห์ ปรากฏว่า ดร.อธิวัตน์ วัฒนะพิทักษ์สกุล ที่เป็นนักวิจัยรุ่นใหม่เขาค้นพบสปีชีส์ของสัตว์ในรายละเอียดเพิ่มขึ้นจากที่เคยวิเคราะห์ไว้เบื้องต้น ซูซาน เฮย์ส (Susan Hayes) จากมหาวิทยาลัยวูลองกอง ประเทศออสเตรเลีย คนที่ประกอบรูปหน้ามนุษย์ฮอบบิทที่เกาะฟอเรสต์ ประเทศอินโดนีเซีย เขาเป็นทั้งนักมานุษยวิทยากายภาพและศิลปิน เราก็ถามเขาว่าเรามีการขึ้นหัวกะโหลกมนุษย์โบราณที่ถ้ำลอดกับบ้านไร่ไว้ ยูลองมาขึ้นรูปหน้ากับทีมวิจัยของเราได้ไหม เขาก็บอกว่าน่าจะได้นะ พอเขามาดู เขาก็บอกว่าหัวกะโหลกจากเพิงถ้ำลอดที่เราประกอบไว้น่าจะผิดสัดส่วน เขาเลยวัดใหม่จากของจริง แล้วทำออกมาเป็นภาพสองมิติ
